Оригинальный текст 1.10
(1.10)
aparyāptaṁ tad asmākaṁ balaṁ bhīṣmābhirakṣitam |
paryāptaṁ tv idam eteṣāṁ balaṁ bhīmābhirakṣitam ||
śrīdharaḥ : tataḥ kiṁ? ata āha—aparyāptam ity-ādi | tat tathā-bhūtaiḥ vīrair yuktam api bhīṣmeṇābhirakṣitam api asmākaṁ balaṁ sainyaṁ aparyāptaṁ, taiḥ saha yoddhuṁ asamarthaṁ bhāti | idam eteṣāṁ pāṇḍavānāṁ balaṁ bhīmābhirakṣitaṁ sat paryāptaṁ samarthaṁ bhāti | bhīṣmasyobhaya-pakṣapātitvāt asmad-balaṁ pāṇḍava-sainyaṁ praty asamartham | bhīmasyaika-pakṣapātitvāt pāṇḍavānāṁ balaṁ samartham ||10||
madhusūdanaḥ : rājā punar api sainya-dvaya-sāmyam āśaṅkya sva-sainyādhikyam āvedayati—aparyāptam anantam ekādaśākṣauhiṇī-parimitaṁ bhīṣmeṇa ca prathita-mahimnā sūkṣma-buddhinā abhitaḥ sarvato rakṣitaṁ tat tādṛśa-guṇavat puruṣādhiṣṭhitam asmākaṁ balam | eteṣāṁ pāṇḍavānāṁ balaṁ tu paryāptaṁ parimitaṁ saptākṣauhiṇī-mātrātmakatvān nyūnam | bhīmena cāticapala-buddhinā rakṣitam, tasmād asmākam eva vijayo bhaviṣyatīty abhiprāyaḥ |
athavā, tat pāṇḍavānāṁ balam aparyāptaṁ, nālam asmākam asmabhyam | kīdṛśaṁ tat ? bhīṣmo’bhirakṣito’smābhir yasmai, yan-nivṛtty-artham ity arthaḥ, tat pāṇḍava-balaṁ bhīṣmābhirakṣitam | idaṁ punar asmadīyaṁ balam eteṣāṁ pāṇḍavānāṁ paryāptaṁ paribhave samarthaṁ bhīmo’tidurbala-hṛdayo’bhirakṣito yasmai tad asmākaṁ balaṁ bhīmābhirakṣitaṁ yasmād bhīmo’tyayogya evaitan-nivṛtty-arthaṁ tai rakṣitaḥ, tasmād asmākaṁ na kiṁcid api bhaya-kāraṇam astīty abhiprāyaḥ | evaṁ cen nirbhayo’si tarhi kim iti bahu jalpasi ? ity ata āha | kartavya-viśeṣa-dyotī tu-śabdaḥ ||10||
viśvanāthaḥ : aparyāptam aparipūrṇam | pāṇḍavaiḥ saha yoddhuṁ akṣamam ity arthaḥ | bhīṣmeṇa atisūkṣma-buddhinā śastra-śāstra-pravīṇena abhito rakṣitam api, bhīṣmasya ubhaya-pakṣapātitvāt | eteṣāṁ pāṇḍavānāṁ tu bhīmena sthūla-buddhinā śastra-śāstrānabhijño’pi rakṣitam paryāptaṁ paripūrṇam | asmābhiḥ saha yuddhe pravīṇam ity arthaḥ ||10||
baladevaḥ : nanv ubhayoḥ sainyayos taulyāt tavaiva vijayaḥ katham ? ity āśaṅkya sva-sainyādhikyam āha—aparyāptam iti | aparyāptam aparimitam asmākaṁ balam | tatrāpi bhīṣmeṇa mahā-buddhimatā atirathena abhirakṣitam | eteṣāṁ pāṇḍavānāṁ balaṁ tu paryāptaṁ parimitam | tatrāpi bhīmena tuccha-buddhinā ardha-rathena abhirakṣitam | ataḥ siddha-vijayo’ham ||10||