(1.15-18)
pāñcajanyaṁ hṛṣīkeśo devadattaṁ dhanañjayaḥ |
pauṇḍraṁ dadhmau mahā-śaṅkhaṁ bhīma-karmā vṛkodaraḥ ||
anantavijayaṁ rājā kuntī-putro yudhiṣṭhiraḥ |
nakulaḥ sahadevaś ca sughoṣa-maṇipuṣpakau ||
kāśyaś ca parameṣvāsaḥ śikhaṇḍī ca mahārathaḥ |
dhṛṣṭadyumno virāṭaś ca sātyakiś cāparājitaḥ ||
drupado draupadeyāś ca sarvaśaḥ pṛthivīpate |
saubhadraś ca mahābāhuḥ śaṅkhān dadhmuḥ pṛthak pṛthak ||
śrīdharaḥ : tad eva vibhāgena darśayann āha—pāñcajanyam iti | pāñcajanyādīni nāmāni śrī-kṛṣṇādi-śaṅkhānām | bhīmaṁ ghoraṁ karma yasya saḥ | vṛkavat udaraṁ yasya sa vṛkodaraḥ | mahā-śaṅkhaṁ pauṇḍraṁ dadhmāv iti | ananteti | nakulaḥ sughoṣaṁ nāma śaṅkhaṁ dadhmau | sahadevo maṇipuṣpakaṁ nāma | kāśyaś ceti | kāśyaḥ kāśirājaḥ | kathambhūtaḥ ? paramaḥ śreṣṭhaḥ iṣvāso dhanur yasya saḥ | drupada iti | he pṛthivīpate dhṛtarāṣṭra ||15-18||
madhusūdanaḥ : pāñcajanyo devadattaḥ | pauṇḍro’nantavijayaḥ sughoṣo maṇi-puṣpakaś ceti śaṅkha-nāma-kathanam, para-sainye sva-sva-nāmabhiḥ prasiddhā etāvantaḥ śaṅkhāḥ bhavat-sainye tu naiko’pi sva-nāma-prasiddhaḥ śaṅkho’stīti pareṣām utkarṣātiśaya-kathanārtham | sarvendriya-prerakatvena sarvāntaryāmī sahāyaḥ pāṇḍavānām iti kathayituṁ hṛṣīkeśa-padam | dig-vijaye sarvān rājño jitvā dhanam āhṛtavān iti sarvathaivāyam ajeya iti kathayituṁ dhanañjaya-padam | bhīṣmaṁ hiḍimba-vadhādi-rūpaṁ karma yasya tādṛśaḥ vṛkodaratvena bahv-anna-pākād atibaliṣṭho bhīmasena iti kathitam | kuntī-putra iti kuntyā mahatā tapasā dharmam ārādhya labdhaḥ, svayaṁ ca rājasūya-yājitvena mukhyo rājā, yudhi cāyam eva jaya-bhāgitvena sthiro na tv etad-vipakṣāḥ sthirā bhaviṣyantīti yudhiṣṭhira-padena sūcitam | nakulaḥ sughoṣaṁ sahadevo maṇipuṣpakaṁ dadhmāv ity anuṣajyate | parameṣvāsaḥ kāśyo mahā-dhanurdharaḥ kāśirājaḥ | na parājitaḥ pārijāta-haraṇa-bāṇa-yuddhādi-mahā-saṁgrāmeṣu etādṛśaḥ sātyakiḥ | he pṛthivī-pate dhṛtarāṣṭra ! sthiro bhūtvā śṛṇv ity abhiprāyaḥ | sugamam anyat ||15-18||
viśvanāthaḥ : pāñcajanyādayaḥ śaṅkhādīnāṁ nāmāni | aparājitaḥ kenāpi parājetum aśakyatvāt | athavā cāpena dhanuṣā rājitaḥ pradīptaḥ ||15-18||
baladevaḥ : pāñcajanyam ity-ādi pāñcajanyādayaḥ kṛṣṇādi-śaṅkhānām āhvayāḥ | atra hṛṣīkeśa-śabdena parameśvara-sahāyitvam | pāñcajanyādi-śabdaiḥ prasiddhāhvayāneka-divya-śaṅkhavattvam | rājā bhīmakarmā dhanañjaya ity ebhir yudhiṣṭhirādīnāṁ rāja-sūya-yājitva-hiḍimbādi-nihantṛtva-digvijayāhṛtānanta-dhanatvāni ca vyajya pāṇḍava-senā-sūtkarṣaḥ sūcyate | para-senāsu tad-abhāvād apakarṣaś ca | kāśya iti | kāśyaḥ kāśirājaḥ | parameṣvāsaḥ mahā-dhanurdharaḥ | cāparājito dhanuṣā dīptaḥ | drupada iti | pṛthivīpate he dhṛtarāṣṭreti tava durmantraṇodayaḥ kula-kṣaya-lakṣaṇo’narthaḥ samāsata iti sūcyate ||15-18||