Оригинальный текст 1.19

(1.19)
sa ghoṣo dhārtarāṣṭrāṇāṁ hṛdayāni vyadārayat |
nabhaś ca pṛthivīṁ caiva tumulo vyanunādayan ||
śrīdharaḥ :  sa ca śaṅkhānāṁ nādas tvadīyānāṁ mahā-bhayaṁ janayāmāsety āha—sa ghoṣa ity-ādi | dhārtarāṣṭrāṇāṁ tvadīyānāṁ hṛdayāṇi vyadārayat vidāritavān | kiṁ kurvan ? nabhaś ca pṛthivīṁ caiva tumulo’bhyanunādayan pratidhvanibhir āpūrayan ||19||
madhusūdanaḥ : dhārtarāṣṭrāṇāṁ sainye śaṅkhādi-dhvanir atitumulo’pi na pāṇḍāvānāṁ kṣobhako’bhūt, pāṇḍavānāṁ sainye jātas tu sa śaṅkha-ghoṣo dhārtarāṣṭrāṇāṁ dhṛtarāṣṭrasya tava sambandhināṁ sarveṣāṁ bhīṣma-droṇādīnām api hṛdayāni vyadārayat, hṛdaya-vidāraṇa-tulyāṁ vyathāṁ janitavān ity arthaḥ | yatas tumulas tīvraḥ | nabhaś ca pṛthivīṁ ca pratidhvanibhir āpūrayan ||19||
viśvanāthaḥ : na vyākhyātam.
baladevaḥ : sa iti | pāṇḍavaiḥ kṛtaḥ śaṅkha-nādo dhārtarāṣṭrāṇāṁ bhīṣmādīnāṁ sarveṣāṁ hṛdayāṇi vyadārayat | tad-vidāraṇa-tulyāṁ pīḍām ajanayad ity arthaḥ | tumulo’titīvraḥ abhyanunādayan pratidhvanibhiḥ pūrayann ity arthaḥ | dhārtarāṣṭraiḥ kṛtas tu śaṅkhādi-nādas tumulo’pi teṣāṁ kiñcid api kṣobhaṁ nājanayat tathānukter iti bodhyam ||19||