Оригинальный текст 1.1.22

|| 1.1.22 ||
durjātir eva savanāyogyatve kāraṇam matam |
durjāty-ārambhakaṁ pāpaṁ yat syāt prārabdham eva tat ||
śrī-jīvaḥ: tasmād durjātir evety atra savanāyogyatve’pi kāraṇam iti tad-yogyatā pratikūla-pāpamayīty arthaḥ | na tu tad-yogyatvābhāva-mātra-mayīti | brāhmaṇa kumarāṇāṁ śaukre janmani durjātitvābhāve’pi savana-yogyatvāya puṇya-viśeṣa-maya-sāvitra-janmāpekṣatvāt | tataś ca savana-yogyatva-pratikūla-durjāty-ārambhakaṁ prārabdham api gatam eva, kintu śiṣṭācārābhāvāt sāvitraṁ janma nāstīti brāhmaṇa-kumārāṇāṁ savana-yogyatvābhāvāvac chedaka-puṇya-viśeṣa-maya-sāvitra-janmāpekṣāvad asya janmāntarāpekṣā vartata iti bhāvaḥ | ataḥ pramāṇa-vākye’pi savanāya kalpate sambhāvito bhavati, na tu tadaivādhikārī syādi ty abhipretam | vyākhyātaṁ ca taiḥ sadyaḥ savanāya soma-yāgāya kalpate | anena pūjyatvaṁ lakṣyata iti | tad evaṁ durjāty-ārambhakasya pāpasya sadyo-nāśe vacanād avagate duḥkhārambhakasyāpi naśas tu bhaktyāvṛttyā sambhāvita iti sarva-prārabdha-pāpa-hāritāyām idam udāharaṇaṁ yuktam eva | yathoktaṁ viṣṇu-sahasra-nāma-stotre—
	ma vāsudeva-bhaktānām aśubhaṁ vidyate kvacit |
	janma-mṛtyu-jarā-vyādhir bhayaṁ vāpy upajāyate || iti |
mukunda-gosvāmi: durjātir eveti | savanasya soma-yāgasyāyogyatve’sāmarthye | durjāter ārmambhakaṁ durjāty-ārambhakaṁ bhakti-sahāyakānām anya-karmaṇāṁ sattvān na deha-pāta iti bhāvaḥ ||22||
viśvanāthaḥ: yogyatvam atra yāgādhikāritva-svarūpam eva | na ca tādṛśa-śvapacasya yāgādhikāritve sa kathaṁ yāgaṁ na karotīti vācyam | tasya śuddha-bhaktatvena karmaṇi śraddhā-rāhityāt | anye sat-kulotpanna-gṛhasthās tu śraddhā-rahitā api loka-saṅgrahārthaṁ karma kurvanti | tathā ca gītāyām—loka-saṅgraham evāpi sampaśyan kartum arhasi iti | asya tu karma-karaṇe praty uta bhakti-śāstrānabhijña-jana-pravāda-bhayam api pratibaddhakam astīti jñeyam | atra savanāya kalpate ity atra soma-yāga-kartṛvat pūjyo bhavatīti vyākhyāne granthasya kaṣṭa-kalpanāpatteḥ | prakṛta-granthasyāsaṅgateś ca | yataḥ savanāyogyasyaiva prārabdha-nāśakatvaṁ, na tu pūjyatvasya | tathābhūta-durjātitva-prayojakī-bhūta-prārabdhavatāṁ jñānināṁ pūjyatva-darśanāt | athātra bhaktānāṁ prārabdha-sāmānya-nāśe’pi yat sukha-duḥkhaṁ dṛśyate, tatra tu sukhaṁ bhakter ānusaṅgikaṁ phalam | yathā nārada-pañcarātre—
	hari-bhakti-mahā-devyāḥ sarvā mukty-ādi-siddhayaḥ |
	bhuktayaś cādbhutās tasyāś ceṭikāvad anudrutāḥ || iti |
duḥkhaṁ tu kutracid bhagavad-dattam | yathā śrī-daśame—
yasyāham anugṛhṇāmi hariṣye tad-dhanaṁ śanaiḥ |
tato ‘dhanaṁ tyajanty asya sva-janā duḥkha-duḥkhitam || [bhā.pu. 10.88.8] iti |
kutracid vaiṣṇavāparādhādi-phalam iti vivecanīyam | durjātir eva savanāyogyatve kāraṇaṁ matam ||22||
—o)0(o—